Huisvestingsbeleid
Adviesbureau Duurt Meijer heeft zich gespecialiseerd in de begeleiding van schoolbesturen en overheden bij de ontwikkeling van huisvestingsbeleid.
Door de huidige ontwikkelingen in het onderwijs wordt professioneel management steeds belangrijker. Belangrijke aspecten hierbij zijn de schaalvergroting van schoolbesturen en de integrale aanpak m.b.t. tot het huisvestingsbeleid van gemeenten. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Het is daarom van het grootste belang dat schoolbesturen en overheden inzicht hebben in hun eigen situatie. Doelstellingen moeten meetbaar worden om te kunnen beoordelen of men op de juiste weg is.
Zowel de scholen als de overheid worden steeds weer geconfronteerd met onvoorziene uitgaven. De functionaliteit van de schoolgebouwen staat steeds vaker ter discussie.
Wet en regelgeving stellen steeds hogere eisen aan een veilig en gezond gebouw.
De huidige ontwikkelingen vragen daardoor steeds grotere investeringen, wat een steeds grotere efficiëntie verlangt in de bestedingen.
Daarnaast licht het voor de hand dat de doordecentralisatie (onderhoud buitenzijde gebouw)binnen een afzienbare termijn zijn beslag krijgt. Het is dus van het grootste belang dat beslissingen aangaande investeringen t.b.v. de huisvesting zeer bewust en gericht plaatsvinden, zodat schoolbestuur en gemeente volwaardige gesprekspartners zijn, met begrip voor elkaars situatie.
Huisvestingsbeleid is van meerdere ontwikkelingen en invloeden afhankelijk. Deze interne en externe factoren zullen steeds weer moeten worden gewogen.
Primaire doelstelling zal altijd zijn, het zo goed mogelijk willen verzorgen van het onderwijs. De schoolteams en de schoolleiding zullen vaak een uitgesproken mening hebben over hoe men hier invulling aan zou willen geven.
Het bovenschoolmanagement zal echter de middelen beschikbaar moeten stellen en geregeld zal een beroep gedaan worden op de gemeente. Voor het beschikbaar stellen van deze middelen zullen richtlijnen moeten worden ontwikkeld en worden vastgesteld.
Ook externe factoren spelen steeds vaker een belangrijkere rol, zoals de medezeggenschapsraad, de oudervertegenwoordiging, de samenstelling van het voedingsgebied en zaken als wijkvitalisering.
Om goed op al deze aspecten in te kunnen spelen zal een visie ontwikkeld moeten worden. Het beleid en als onderdeel daarvan het huisvestingsbeleid zal gebaseerd zijn op deze visie. Bij de ontwikkeling van de visie zullen de individuele scholen een belangrijke rol spelen. Het bovenschoolmanagement heeft hierbij vooral en coachende rol. Als de uiteindelijke gezamenlijke visie is vastgelegd moet deze zijn beslag krijgen in het beleid. De rol van het bovenschoolmanagement zal dan bestaan uit managen en het invulling geven aan de afspraken die gemaakt zijn.
Gebouwen bestand
Als schoolbestuur heeft men te maken met een bestaand gebouwenbestand dat lang niet altijd aansluit op de wensen en de behoefte. Vaak is de verleiding groot om hier zo snel mogelijk verbetering in aan te brengen. Hierin schuilt echter het gevaar dat men in de toekomst met te korten te maken krijgt. Grote investeringen in bestaande gebouwen betekent over het algemeen dat nieuwbouw verder weg komt te liggen.
Het is noodzakelijk de beschikking te hebben over goede meerjaren onderhoudsplannen. Deze onderhoudsplannen verschaffen inzicht aangaande de kosten die met het onderhoud gemoeid zijn. Het huisvestingsbeleid moet er steeds op gericht zijn om tegen zo laag mogelijke kosten het van te voren vastgestelde kwaliteitsniveau te garanderen. Voor goed onderhoudsmanagement is dan ook veel meer nodig dan goede technische kennis. Kennis van het bekostigingssysteem is een eerste vereiste, maar ook dient men ingevoerd te zijn aangaande de eisen die aan het huidige onderwijs worden gesteld en de huidige ontwikkelingen. Een goed onderhouden gebouw is niet per definitie een goed schoolgebouw.
IHP
Gemeenten gaan steeds meer over tot het opstellen van integrale huisvestingsplannen (IHP). Naast plannen aangaande de onderwijshuisvesting worden daar meestal ook andere huisvestingsvoorzieningen bij betrokken, voornamelijk vanuit welzijn, zoals sportaccommodaties peuterspeelzalen, muziekscholen, bibliotheken e.d. Het doel van dergelijke plannen is tijdig de huisvestingsbehoefte vast te stellen en te optimaliseren. Door deze aanpak wordt voorkomen dat er ad-hoc allerhande uitgaven worden gedaan.
De besparing die hierdoor ontstaat, geeft gemeenten de ruimte voor een beter voorzieningenniveau. Brede scholen of anderszins multifunctionele accommodaties waarin ook het onderwijs is ondergebracht worden hierdoor gestimuleerd.
Meerjaren planning
Uit bovenstaande wordt duidelijk dat gezien de huidige ontwikkelingen al lang niet meer kan worden volstaan met een meerjaren-onderhoudplanning. Uit meerjarenplanningen moet minstens blijken in hoeverre deze aansluit op het huisvestingsbeleid van het bestuur.
Tot voorkort was het bij veel onderwijsinstellingen en gemeenten gebruikelijk dat meerjarenplannen niet veel meer waren dan een onderhoudsplanning gebaseerd op de VELO (vereenvoudigde Londo) bekostiging. Het gevolg hiervan is dat gebouwen hierdoor vaak onverantwoord lang in stand worden gehouden tegen te hoge kosten. Iedere grote investering in het gebouw zal de boekwaarde immers weer verhogen (zie afbeelding 1) waardoor vervangende nieuwbouw of renovatie wordt belemmerd.
Afbeelding 1
Door de beschikbaarheid van goede meerjarenplannen waarin alle belangrijke aspecten zijn opgenomen heeft het schoolbestuur het juiste gereedschap om het IHP van de gemeente te kunnen beoordelen en bij verschil van mening te kunnen beargumenteren waarom ze andere keuzes zou willen maken. Door deze meerjaren planning krijgt men inzicht in de investeringsmomenten.
Adviesbureau Duurt Meijer beschikt over de kennis om bij deze ontwikkeling te ondersteunen en de hiervoor noodzakelijke werkzaamheden te verrichten.
Adviesbureau Duurt Meijer kan daarbij de gewenste ruimtebehoefte vaststellen.
De uitgangssituatie zal per school moeten worden vastgelegd.
